Gelişen teknoloji ile birlikte evlerimiz için yapabileceklerimiz her geçen gün artıyor. Yaşanılan mekânların, modern ve gelişen teknolojinin sunduğu olanakların kullanımıyla daha konforlu, keyifli ve güvenilir hale gelmesi, akilli ev olarak tanımlanabilir. Akıllı evlerde kullanılan tüm cihazlar, görsel bir kumanda veya tek dokunuşla kontrol altına alınabiliyor. Böylece aydınlatma, görsel ve ses sistemleri, ısıtma-soğutma-havalandırma üniteleri ve perdelerin yanı sıra hırsızlık, su basması, yangın, gaz kaçağı gibi güvenliğe yönelik sistemler, elektronik olarak ev içinden ya da dışından kontrol edilebiliyor.
Evler artık hayal gücümüzün yettiği ölçüde akıllı olmaya hazır. Bir komutla ışıkların yanması, bir dokunuşla müzik sesinin kesilip, perdelerin kapanması ya da cep telefonundan verilen sinyal ile uzaktan, evdeki ısıtma sistemlerinin devreye girmesi, gelecekte değil, şu an yaşadığımız zamana ilişkin uygulanan gerçeklikler. Bugün özellikle işyerlerine yönelik geliştirilen yeni yapılar, akıllı bina olarak inşa edilirken, giderek daha çok konut projesinde de akıllı ev anlayışının uygulanması dikkat çekiyor. Modern teknolojiler kullanarak, evde geniş çaplı bir otomasyon uygulamak, konfor ve güvenliği sağlıyorsa da bunları yapmanın genellikle en önemli nedeni verimliliği artırmak ve enerji tasarrufu sağlamak olarak özetlenebilir. Akıllı ev teknolojileri, gereksiz yere açık bırakılan ışıklar, kısa sürede hızlı ısıtma ve soğutma sağlamak için yüksek seviyelerde çalıştırılan ısıtma ve soğutma sistemleri, evin kullanılmayan bölgelerinin ısıtılması, gün ışığından gerektiği kadar faydalanamama, açık bırakılan cihazlar gibi durumları denetim altına alarak, yüzde 30’lara kadar varan oranlarda elektrik enerjisi tasarrufu sağlayabiliyor.
Büyük bilgisayar ve yazılım firmaları da evlerin daha da akıllı olması için çalışıyorlar. Birçok teknoloji firmasının geliştirdiği yazılımlarla eve kurulan bir düzenek, bilgisayar ya da dokunmatik ekran üzerinden bütün evinizi kontrol edebiliyor. Bu sistemde kullanılan bilgisayara bağlı bir modem aracılığıyla telefon ve internet üzerinden evinizi uzaktan izleyebiliyorsunuz. Yine bilgisayarınıza ekleyeceğiniz bir TV kartı ile istediğiniz görüntüleri taşıma ve TV üzerinden izleme olanağınız oluyor. Çamaşır makinesinin programının bittiğini, TV’de sinema seyrederken görmek mümkün.
Evden her çıktığınızda gözünüz arkada kalıyorsa endişelenmeyin. Teknoloji firmalarının geliştirdiği sistemler sayesinde, artık evinizde olup biten her şeyden haberdar olacaksınız. Aceleyle evden çıkışlarınızda aklınıza takılan, “Acaba ütüyü fişten çektim mi?”, “Musluğu kapattım mı?” gibi sorulara cevap almak için artık kilidi açıp tekrar kontrol etmenize gerek kalmayacak. Kablosuz ağ bağlantısı bulunan her yerden, eve yerleştirdiğiniz sensörler aracılığıyla evde olup bitenden haberdar olabileceksiniz.
Evinizi uzaktan kumanda edebileceksiniz. Hareket halindeyken bile evinizdeki cihazların durumuyla ilgili bilgi alabilir, ayarlarını değiştirebilir, program akışlarına müdahale edebilirsiniz. Bu sayede kapınızı çalan bir arkadaşınızın görüntüsünü cep telefonunuzdan görebilir ve ona kapıyı uzaktan açarak içeri alabilirsiniz. Tek kumanda paneliyle evinizin tamamını kontrol edebileceksiniz.
Siz evde yokken ortaya çıkan teknik sorunlardan cep mesajı ya da e-mail yoluyla haberdar olabileceksiniz. Bahçedeki çimler her gün aynı saatte veya suya ihtiyacı olduğunda sulanabilecek. Yeni sistemler sayesinde evden çıkarken tek düğmeye dokunarak cihazların kapanması ve güvenlik sensörlerin devreye alınması gibi işlev aynı anda gerçekleşiyor. Eve girerken ya da gece uyumadan önce dokunulan tuşla istediğiniz birçok senaryo gerçekleştirilebilir. Sistemin kurulduğu alanlarla ilgili sorunlar alarm çalarak, cep mesajı gönderilerek, sabit ya da cep telefonu veya internet yoluyla sahiplerine bildiriliyor.
Ev sinemasından izlediğiniz filmin en heyecanlı yerinde zile basıldığında, yerinizden kalkmadan gelen kişi ile TV ekranında iletişim kurabilir ya da günün belli saatlerinde rutin yapılan işler, akıllı evinize kurduğunuz sistem tarafından gerçekleştirilebilir. Evinize varmadan cep telefonunuz ile gönderdiğiniz mesaj ile klima çalıştırılabilir, fırında bulunan yemek ısıtılabilir ilgili aydınlatmalar ve kepenkler açılarak canlı bir ortam oluşturulabilir ya da evde davetsiz misafir varsa dikkatini dağıtmak için siren çalınır, ilgili yerlere mesaj bırakılabilir.
Görüldüğü gibi, teknoloji ile donatılmış akıllı evlerin sundukları hizmetlerde sınır yok. Şimdilerde pek fazla değiller ama teknoloji ile ilişkiniz ne düzeyde olursa olsun, çok yakın bir zamanda akıllı evlerde yaşamak kaçınılmaz olacaktır.
Sistem nasıl kontrol ediliyor?
Sistem 4 şekilde kontrol ediliyor. Bunlar dokunmatik kumanda, dijital anahtar, internet ve cep telefonu. Kullanıcının isteğine göre herhangi birisi veya hepsi kurulabiliyor. Sistemin kurulduğu alan ilgili sorunlar alarm çalarak, cep mesajı gönderilerek, sabit ve cep telefonu veya internet yoluyla sahiplerine bildiriliyor.
Neler kontrol edilebiliyor?
• Aydınlatma sistemleri
• Panjur ve perdeler
• Isıtma ve soğutma
• Müzik yayınları
• Kapı görüntüleme sistemleri
• Ev sineması
• Elektrikli cihazlar ve beyaz eşyalar
• Bahçe sulama, aydınlatma ve havuz kontrolü
• Güvenlik (Su, ısı ve gaz kaçağı ve cam kırılması)
Neler sağlıyor?
• Alanın tamamında ışık seviyesinin kontrolünü;
• Tüm aydınlatma ve enerji kaynaklarının tek tuşla kontrolünü;
• Sisteme dâhil olan parçaların tek tek veya hepsinin birden kontrolünü;
• Özel programlanabilir anahtar ile çok sayıda işin bir butona basılarak yapılmasını;
• Birden fazla kumanda yerine üniversal bir kumanda kullanılarak tüm alanın kontrol altına alınmasını;
• İstenilen odalarda farklı ısı derecelerinin sağlanabilmesini;
• Her gün istenilen saatte bahçenin sulanmasını;
• Rüzgârın hızı belirlenen değeri aştığında evin zarar görmemesi için panjurlar kapanmasını;
Güvenlikte neler yapılabiliyor?
• Varlık simülasyonu olan sistem sayesinde evde birisi varmış gibi jalûzilerin açılıp kapanması, panjurların indirilip kaldırılması ya da ışıkların söndürülüp yakılması sağlanabiliyor.
• Bazı noktalara konulan hareket dedektörleri sayesinde istenmeyen durumlarda siren devreye girebiliyor.
• Cam kırılma dedektörleri ile pencere ve kapı camlarının kırılması durumunda ev veya işyeri sahiplerine gerekli ikazlar yapılabiliyor.
• Hassas yangın ve gaz dedektörleri ile en ufak olumsuz gelişme anında farkedilebiliyor.
• Su kaçağı algılandığında anında vana kapatılıyor ve uyarı mesajı gönderiliyor.
• Kapının zili çaldığında kapıdaki misafir doğrudan televizyon ekranlarında görülebiliyor.
• Şifreli giriş-çıkış kontrolü yapılabiliyor.
Evler sonradan da akıllanabilir
Konutun daha inşaat aşamasında akıllı teknolojiyle donatılması, en ekonomik ve pratik yöntem olarak karşımıza çıkıyor. Ancak eski binaların da akıllandırılması mümkün. Hatta kurulum, evlere herhangi bir zarar vermeden gerçekleştirilebiliyor. Bu konuda çalışan firmaların sunduğu geniş ürün yelpazesinden ihtiyaçların yanı sıra bütçe belirleniyor ve ona göre karar verilip uygulamaya geçiliyor. Sistem için evdeki mevcut elektrik hatları değerlendirilirken, ufak modüller, evde görsel bir kirlilik yaratmadan, var olan anahtarların ve prizlerin arkasına yerleştirilebiliyor. Zeki tasarımlarla, çeşitli yerlere konumlandırılan teknolojilerin evle tamamen bütünleşmesi sağlanabiliyor.