Çiçek yetiştirmeyi seviyor isek, hangi bitkinin nasıl durduğu, ne işe yaradığını bilmekte yarar vardır. İşte bahçe bitkileri ve özellikleri:
Difenbahya
Ev içi çiçek yetiştiricilerinin en çok tercih ettiği bitkilerden biridir. Gösterişli ve tok yeşil yapraklarıyla, 1 metreye varabilen boyu posuyla oldukça çekicidir. Oda ısısını sever, kışın evin aydınlık köşelerine taşınmak ister. Kış aylarında çok fazla su istemez. İlkbahar aylarında saksısını değiştirirseniz daha sağlıklı yetişir. Fazla çiçek vermez ama yine de zehirli olduğu söylenen çiçeklerine dikkatli yaklaşılmalı.
Adı: Dieffenbachia Maculata
Türkçe Adı: Difenbahya
Vatanı: Güney Amerika, Brezilya, Kolombiya
Tanımı: Yaprakları iri, sert derimsi yapıda, yeşil üzerine bol beyaz lekeli ve çok gösterişli bitkilerdir.
Nispi nemi yüksek bir ortam ister. Gelişme döneminde 20-25 derece kışın ise 15-16 derecelik sıcaklık isteği vardır. Yazın yapraklara bolca ılık su püskürtülmelidir. Dinlenme döneminde toprak nemli tutulmalıdır.
Yetişme İstekleri:
Sıcaklık: Gelişme döneminde 20- 25 derece, kışın 15-16 dereceye gereksinim gösterir. Fakat 13 dereceye de dayanabilir. Kısa bir süre 7 dereceye tolerans gösterir, ancak yapraklarını döker.
Orantılı Nem: Yüksek orantılı nem (% 80-85) ister.
Işık: Yarı gölge veya gölge yerlerde yetiştirilir.
Saksı Harcı: Hacim olarak eşit miktarlarda tınlı toprak, turba, yaprak çürüntüsüve kumun karışımıyla elde edilen harç kullanılır.
Üretim Tekniği: Üretimi çelik ve hava daldırması ile yapılır. Uç sürgünleri 7,5 cm. gövde içerecek şekilde Nisan – Haziran aylarında alınarak hacim olarak eşit miktarlarda turba ve kum karışımına dikilir. Buharlaşma yüzeyini azaltmak için yapraklar rafya ile rulo halinde bağlanmalıdır. Ortam sıcaklığı 21-24 derece olmalı, solmayı önlemek için yapraklara sık sık su püskürtülmelidir.
Bakım Önlemleri:
Saksı Değiştirme: Her yıl Mart ayında yapılır.
Gübreleme: Nisan -Eylül arası haftada bir kez 1,5-2 g/l kompoze gübre verilir.
Sulama: Yazın büyüme süresince Mart’tan Ağustos’a kadar kireçsiz su- olanaklı ise yağmur suyu- ile bolca sulanmalıdır. Orantılı nemin €’den düşük olduğu durumlarda yapraklara günde iki kez oda sıcaklığındaki su püskürtülmelidir. Ancak yapraklar yumuşak ve duyarlı olduğundan sürekli nemli tutulmalıdır. Kışın sulama biraz azaltılır, saksı toprağı hafif nemli tutulur. Bitkinin dinlenme dönemi Eylül – Şubat ayları arasındadır.
Budama: Çok fazla boylanmış ve alt yaprakları dökülmüş olan bitkiler Ocak- Şubat aylarında kuvvetlice budanmalıdır.
Hastalık ve Zararlılar: Önemli hastalıkları Bakteriyel yaprak lekesi ve Antraknoz; zararlıları ise Kırmızı Örümcek ve Yaprak Bitleri’dir.
Arapsaçı
Özellikle bir kış bitkisi değil ama amatör çiçek yetiştiricilerinin dahi hiç zorlanmadan bakabileceği cici bir bitki. Minicik yaprakları olan bu sevimli bitkiyi derin olmayan geniş saksılara dikilmelidir. Zira enine doğru yayılmayı severler. Normal oda sıcaklığında, yarı aydınlık yerlerde yaşamak ister. Suyu sever ve toprağını devamlı orta düzeyde nemli tutmak gerekir.
Isırgangillerdendir. Anavatanı Korsika ve Sardunya adalarıdır. Bulunduğu toprağı örten bol sayıda pek küçük, açık yeşil renkli parlak yaprağı vardır. Yüksekliği 5 cm olurken, bitki bulunduğu saksıdan taşacak kadar yayılır. Salonlarda sepet içine konulmuş şekilde güzel bir görüntüsü vardır.
Arapsaçı bitkisinin en küçük parçaları bile aynen saz gibi köklenebilir. Bitki, kökünden bölünerek de çoğaltılabilir.
Arapsaçı Bitkisinin Yetiştirilmesi için Gerekli Şartlar:
Toprak: Bahçe toprağına biraz kaba dere kumu ve yaprak çürüntüsü eklenirse, arapsaçı için uygun toprak hazırlanmış olur.
Su: Bu bitki suyu çok sever. Yazın bolca sulanmalı, yapraklarının kararmaması için saksı toprağı nemli tutularak yapraklarına su püskürtülmelidir. Kışın bitkiye verilen su azaltılır.
Işık: Çok karanlık olmamak kaydıyla her türlü ışıklı ortamda bitki iyi gelişir.
Sıcaklık: Serin ortamları seven bitki, kışın en düşük 7 dereceye kadar dayanabilir. Ancak, çok sıcak ortamlarda da bitki bozulur.
Gübre: İçerisine su eklenerek gücü yarı yarıya azaltılmış standart gübreyle yaz mevsiminde 15 günde bir gübrelenir.
Saksı Değiştirme: İlkbahar mevsiminde uygun toprak eklenerek saksı bir numara büyüğü ile değiştirilir. İkinci saksı değiştirmeden sonra bozulan bitki elden çıkarılır.
Budama: Bitkiyi şekle sokmak için arada bir yapraklarının kesilmesi uygun olur.
Poinsettia
Poinsettia, parlak ışığı ve gece serinliğini seven bir çiçektir. Yeni yılla beraber bitki kurumaya ve kıvrılmaya başlar. Bu dönemden itibaren bahara kadar bitkiyi serin ve ışıktan uzak bir yere yerleştirmek gerekir. Ekim ayının 15’inden itibaren çiçeğinizin her gün en az 14 saat ışıktan tamamen uzak olmasını sağlamalısınız.
Poinsettia yetiştirmek için bilgiler
* Her gün en azından 4–6 saat direkt olmayan güneş ışığı almasına özen gösterin.
* Sıcaklığın 21 dereceyi geçmemesine dikkat edin.
* Özellikle şömine, aletler ve kanal gibi yerlerden uzak tutun.
* Her yerini sulamaya dikkat edin. Poinsettia toprağının asla kuru kalmaması, ancak su İçinde de yüzmemesi gerekir. Fazla suyun tabağına geçmesi gereklidir.
Dracaena (Şans Bambusu)
Yüzyıllardır şans bambusu olarak tanınan bu bitki, aslında bir bambu çeşidi değil. Botanik ismi Dracaena’dır. Ev ve ofisler için çok idealdir. Çünkü üç santim derinliğinde su ve direkt olmayan gün ışığı onu yetiştirmeye yeterlidir. Zambak ailesinden olan ve kendini kolayca yenileyebilen bu bitki, Güneydoğu Asya ve Afrika’da karanlık ortamlarda yetişir. Dünyada Doğu felsefesine olan ilginin artmasıyla şans bambusu sembolize ettiği değerlerle popüler bir bitki haline geldi. Ayrıca vazodaki Şans bambularının adedinin anlamı vardır. Vazonuzda üç adet Şans bambusu varsa mutluluk; beş adet varsa servet anlamına gelir. Dört rakamı Çince’de “ölüm” anlamına geldiği için dört adet şans bambusundan sakınmak gerekir.
Şans bambusunun bakımı için bilgiler
* Her hafta suyunu değiştirin ve su seviyesini tabandan yaklaşık 3 cm yükseklikte olmasına dikkat edin.
* Şans bambusunun 18–21 derecelik ısıya ve bolca direkt olmayan güneş ışığına ihtiyacı vardır. Doğada yağmur ormanlarındaki ağaçlarda yetişen bu bitkinin doğal ortamı gölgelidir.
* Suyunun durgunlaşmamasına, her zaman temiz ve taze olmasına dikkat edilmelidir. Fazla tuzlu, klorlu ya da florürlü su kullanılması yaprak uçlarının ve kenarlarının sararmasına ya da kararmasına neden olabilir.
* Suyun besin öğesinin yetersiz olması durumunda şans bambusu bakımında, seyreltilmiş bitki besini kullanılabilir. Zaman zaman Afrika menekşesi gübresi ile beslenmesi faydalıdır.
Çuha (Primula)
Eylül ve ekim aylarında ekilen çuha, kasım sonuna doğru çiçeklenir. Bu dönemden sonra en az altı ay çiçekli kalır. Yarı gölgeli mekanları seven bitki, güneş ışığından da etkilenmeden yaşayabilir. Balkon için ideal bir süs bitkisi olan çuha, basık saksılar içinde rahatlıkla yaşayabilir. Torf ile zenginleştirilmiş hafif yapılı toprak karışımıyla yetiştirilen bitkinin toprağı, kış haricinde hafif nemli olarak tutulmalıdır.
Kardelen (Galanthus)
Islak ve rutubetli toprağı seven kardelen, karların arasında bile çiçek açmasıyla ünlüdür. Genellikle bahçede yetiştirilen bu bitkinin yetişkin soğanlarını ilkbaharda saksıya da ekebilirsiniz. Bu işlemi yaparken soğanlar, en az 7 santim derinliğe ekilmelidir. Doğrudan güneş ışığı istemeyen kardelenlerin narin yapısı, bakımını biraz zorlaştırabilir. Tohumlarda önemli bir değişiklik yoksa sulama işlemini aynı günlerde ve aynı miktarda yapmak önemlidir.
Çiğdem (Colchium)
Organik maddelerce zengin toprağı seven çiğdemin kışın açması için, yaz sonuna doğru dikilmiş olması gerekir. Küçük soğanlar halinde satılan bitki, türüne ve soğanın iriliğine göre 5-10 santim derinliğe dikilmelidir. Güneşli ya da yarı gölgeli mekanları tercih eden çiğdem, geçirgen ya da kuru toprakta mutlu olur.
Kamelya (Camellia)
Çalı olarak bilinen ve her dem yeşil kalan kamelya, güle benzeyen düz ya da katmerli çiçekler açar. Yarı gölgeli, sabah güneşi almayan ve poyraz rüzgarından etkilenmeyen alanlar kamelya yetiştirmek için idealdir. Rutubeti seven bitki, asitli topraklarda yetişir. Bakımı kolay olsa da, sulamaya özen göstermek gerekir. İki gün arayla, sabah erken saatlerde ya da akşam güneş battıktan sonra, yağmurlama şeklinde sulanmalıdır.
Gardenya (Gardenia)
Yaz çiçeği olarak bilinen gardenya, havadar ve ışık alan balkonlarda kış boyunca da çiçek açar. Güneş ışığını çok sever. Soğuk havalarda, haftada iki defa, üstlerine ince bir bez örterek tüm gün boyunca dinlenmeye bırakılmalıdır. Asitli toprak ve saf torfla hazırlanan toprak harcı, kışın bitki besinleriyle güçlendirilmelidir. Çiçekleri dökülünce ardında kalan zayıf ve eski dalları her mevsim budamak gerekir.
Sardunya (Pelargonium Zonale)
Balkonda saksı içinde, bahçede ise bordur ya da parterlerde yetiştirilen sardunya, otsu veya yarı odunsu çalı şeklinde bir bitkidir. Çok yıllık ve sarıcı olduğu için, özellikle kış aylarında Akdeniz bölgesindeki evlerin dış cephelerinde sıklıkla rastlanır. Kışın bol ışıklı mekanları seven sardunya, yazın güneşi tercih eder. Verimli olabilmesi için toprağının nemli tutulması, birer ay aralıklarla da budama yapılması gerekir.
Kasımpatı (Chrysanthemum)
Papatyagiller familyasından gelen kasımpatı, hem bahçe hem de balkonda yetiştirilebilir. Bakımı çok kolaydır. Bahçede, 15 santim derinliğe, yarı gölgeli, rüzgar almayan yerlere dikilmelidir. Soğuğa dayanıklı olduğu için balkonda da rahatlıkla yetiştirilebilir. Toprağın nemli olmasını seven kasımpatı, sonbahar-kış döneminde dört-beş günde bir, ilkbahar-yaz döneminde ise üç-dört günde bir sulanmalıdır.
Açelya (Rhododendron)
Açelya, hava akımlarından kolay etkilenir. Kış aylarında, bulunduğu ortamın 10 derecenin altına düşmemesi gerekir. Balkonda yetiştirmek, toprağın ısısını kontrol altında tutmak için idealdir. Kışın, bir gün arayla sulanmalı, saksının altındaki tabakta su kalmamasına dikkat edilmelidir. Doğrudan güneş ışığına ihtiyaç duymayan bu bitki, dolaylı ışıklardan yararlanabildiğ
Siklamen (Cyclamen)
Orman açıklıklarında yaşamayı seven siklamen, aydınlık ve serin ortamlara alışkındır. Temiz havaya ihtiyaç duyduğundan, diğer çiçeklerden uzak yetiştirilmesi, ömrünü uzatır. Boyu 20 santime kadar uzayan bitkinin toprağı nemli tutulmalıdır. Gelişim süreci yavaş olan siklamenin tohumu, yaz sonu ekilerek ev ısısında tomurcuklandıktın sonra bahçeye çıkarılmalıdır.
Nergis (Narcissus)
Nötr veya hafif alkali kireçli katmanlar üstünde oluşmuş gevşek yapılı toprakta yetişen nergis, uzun yıllar yaşadığı için kuraklığa dayanıklıdır. Tohum ya da soğan olarak satın alınan bu bitkiyi saksıda 8-10 santim, bahçede ise 10-15 santim derinliğe dikmek yeterlidir. Suyu seven nergislerin gelişimi lodosla hızlanırken, poyrazla gerileme gösterir. Bu kriteri göz önüne alarak dikilecek mekanın seçilmesi önemlidir.
