Üzeri kullanılmayacak çatılar, eğimli olarak yapılır. Bu eğim iklime, örtü gerecinin cinsine ve çatı arasından yararlanma durumlarına göre tespit edilmekle birlikte; imarlı bölgelerde, İmar Yönetmeliklerinde belirtilen ölçüde alınır. Bu eğim, binanın cephesinden hesaplanır. Saçaklar hesaba katılmaz. Kapalı çıkma bulanan ve bu çıkma, bina yüksekliğince devam eden kısımlarda da çatı eğimi çıkma ucundan hesaplanır. Ancak çatı, alınan eğimle bulunan mahyanın, sacak ucuyla birleştirilmesiyle oluşturulur.
Çatılar eğimlerine göre üçe ayrılır:
1- Düz Çatılar
Eğim açısı, 5 dereceye kadar olan çatılardır.
2- Orta Eğimli Çatılar
Eğim açısı 5 derece ile 40 derece arasında olan çatılardır.
3- Dik Çatılar
Eğim açısı, 40 dereceden fazla olan çatılardır.
Çatı eğimleri üç şekilde ifade edilebilir:
1. Çatı Eğiminin (Açı) Cinsinden İfade Edilmesi:
Çatı eğimi, eğimli yüzeyin yatayla yaptığı açı olup, istenilen açı derecesinde ve açı ölçerle ölçülerek alınır. (Çatı eğimi =33 derece gibi).
2. Çatı Eğiminin (Oran) Cinsinden İfade Edilmesi:
Çatı eğimi, bir dik üçgendeki dik kenarlar bağıntısına göre, (oran) cinsinden ifade edilir. Buna göre;
Çatı Eğimi = Dikey dik kenar / Yatay dik kenar olmaktadır.
Örneğimizde çatı eğimi, 1/3 olarak alınmıştır. Yani;
Çatı Eğimi = a/b = 1/3 olur.
3. Çatı Eğiminin Yüzde (%) Cinsinden İfade Edilmesi:
Çatı eğimi, yine bir dik üçgende “dik kenarlar bağlantısına” uygun şekilde ve (%) cinsinden ifade edilir. Buradaki dik üçgenin (b)kenarı, 100 birim (veya 100 cm) alındığında, (a) kenarı da 3 birim (veya 30 cm) alınırsa,
Çatı Eğimi = 30/100 yani;
Çatı Eğimi = 0 olur.
Aşağıda, çatıda kullanılacak örtü gereçlerine göre uygulanabilecek yaklaşık çatı eğimleri (oran cinsinden) verilmiştir.
Çatı Örtüsü Türü Eğim (Oran)
Makine kiremitli (Marsilya tipi kiremit) çatı…: 1/2 – 1/1
Oluklu kiremitli çatı……………………………: 1/2,5
Sade karton çatı ………………………………: 1/6
Çift karton çatı …………………………………: 1/12- 1/5
Tahta örtülü çatı ………………………………: 1/1
Çinko çatı ………………………………………: 1/7,5-1/5
Düz sac çatı……………………………………: 1-3-1/5
Kurşun çatı ……………………………………: 1/1,75
Bakır ve cam çatı………………………………: 1/1-1/3,5