2 Nisan 2020 Perşembe

Çelik Boru Birleştirme Parçaları (Fittingsler)

Çelik Boru Birleştirme Parçaları (Fittingsler)

    1. Manşon

Tesisat da boruların uç uça eklenmelerinde kullanılır, îçine dişi vida çekilmiştir. Vida manşon içine boydan boya çekilebildiği gibi kesikte olabilir. Uzun dişlerde içi boydan boya dişli olan manşonlar kullanılır. Düz manşonların yanında sağ sol manşonlar ve redüksiyonlu manşonlarda yapılmıştır. Sağ sol manşonlar boru aralarında kullanılır.

Boru sıkıldıkça manşonun her iki tarafındaki dişli boruların ikisi de normal sıkılır. Böyle bağlantılarda manşon ve boru ayrı iki anahtarla tutulmalıdır, çünkü borunun biri sıkılırken diğeri açılır. Redüksiyonlu manşonlar düşeyde kullanılır. Böylece içinde hava toplanması önlenmiş olur. Yataydaki zorunlu durum¬larda ise düşme seti alta getirilmelidir.

    2. Dirsek

Tesisatta yön değişmelerde kullanılan bir bağlantı parçasıdır. Çeşitleri arasında 90 derecelik dirsek, 45 derecelik, kuyruklu dirsek, derüksiyonlu dirsek, yay ve geniş yay dirsekler cif dirsek sayılabilir. Dirseklerin iki ağzına da vida çekilmiştir. Dirseklere boru yada erkek vidalı bağlantı parçalan eklenir. Kuyruklu dirseklerde ağızlardan birine erkek diğerine dişi vida açılmıştır.

    3. Nipel

Tesisat boru bağlantılarında birbirlerine yakın iki bağlantı parçasını birleştiren, her iki taraflarına da erkek vida açılmış özel fittings bağlantı parçalarıdır. Yapım malzemeleri temper dökümdür. Tek vidalı ve çift vidalı olarak nipellerin boyları 40, 60, 80, 100, 120, 150, 180, 200, 250, 300 mm olarak yapılırlar. Nipellerin en çok kullanılanları çift nipellerdir. Çift nipel aralarında altı köşe anahtar ağzı bulunan çift vidalı özel parçalardır.

    4. (TE)

Üç yollu bağlantılarda ve bir boru hattından kol almakta kullanılır. Çeşitleri in asında Redüksiyonlu, dirsekli, iki dirsekli T’leri sayabiliriz. Redüksiyonlu T’lerde bağlantılı ağızlarından biri yada ikisi daha küçük çaplıdır. Bunlar isabetli seçilirseler hem kullanılacak bağlantı parçası sayısından hem de işçilikten tasarruf sağlanır.

Dirsekli T’lerde kol alma ağzı yay dirseklidir. Sırt sırta iki dirseğin birleşmesi ile meydana gelen T’ye çift dirsekli T denir. Bu dirsekli T’ler daha çok ısıtma tesisatlarında kullanılır. Bu dirsekli T’lerde giriş ağzı ortadandır ve akışkan iki yönde dağılır. Redüksiyonlu T siparişi verirken, bağlantı ağızlarının çapları belli bir düzen içerisinde sıra ile yazılmalıdır.

    5. İstavroz

Görünüşte iki (T) nin sırt sırta birleşmesi şeklindeki malzemelerdir. Dörtlü bağlantılarda kullanılırlar. Redüksiyonlu olanları da ihtiyaca göre kullanılmaktadır.

    6. Rekor

Üç parçadan oluşan ve boruların eksenleri etrafında döndürülmesine gerek duyulmadan bağlantı yapılmasını sağlayan bir bağlantı parçasıdır. Sıkılması ve sökülmesi kolaydır. Su ısıtıcısı, sayaç, bas, ara musluğu, bahçe musluğu, sifon vb. yerlerde su kullanılan çok çeşitli rekorlar vardır.

Temper döküm ve çelik rekorlar, konik yada contalı olmak üzere iki türlüdür. Rekoru meydana getiren üç parça, dişli, kuyruk ve somun isimlerini alırlar. Dişli ve kuyruk parçalan önce borulara karşılıklı olarak sıkılırlar. Somun bunları birbirlerine bağlar. Konik rekorlarda, birbirlerine iyi alıştırılmış iki metal yüzey sızdırmazlık sağlar. Araya başka malzeme conta konulmasına gerek yoktur. Contalı olan rekorlarda ise araya lastik conta, kurşun, klingirt v.b malzemeden yapılmış contalar konur. Bunlarla dişli ve kuyruk parçalarının alınları düz yapılmıştır. Kuyruk parçasına konacak contanın boru içine taşmasını önleyecek çepeçevre bir çıkma vardır. Buna karşılık, dişli parçasında bulunan yuva çıkmaya yataklık eder, ve bu parçanın aynı eksene gelmesini sağlar. Daha çok ısıtma tesisatında kullanılan pirinç malzemeden yapılmış düz ve köşeli rekorlarda vardır. Paslanmaması ve sökme takma işçiliğinin kolay olması nedeniyle su tesisatında da tercih edilmektedir.

    7. Körtapa

Boruların, su depolarının ve bağlantı parçalarının kullanılmayacak ağızlarına tıkaç görevi yapan bir parçadır. Bunların dişi vidalı olanlarına kapak denir. Tıpaların çıkma ve gömme başlı olanları vardır.

    8. Kontra Somun

Dikdörtgen prizma şeklinde, su depolarına boru bağlantısı yapılması vb. uzun dişli bağlantılarda kullanılır. Ayrıca, su kullanma yerlerine montaj parçalarının takılmasında kullanılan türleri de vardır.

    Filtre

Süzme için birçok sistemde kullanılmakla beraber Sıhhi Tesisatçılıkta su sayacından önce konan bir süzme elamanıdır. Sayacın, vanaların ve muslukların sigortası olarak görev yaparlar. Filtre tesisata giren su ile birlikte gelen katı pislikleri (kum, Çakıl v.s.) süzer. Filtrenin içinde bir süzme teli vardır, süzme işini bu tel sağlar. Gerektiğinde filtrenin içi açılarak süzme teli ve varsa çamur çökeltisi temizlenir.

Tesisat armatürlerinden olan vana ve musluklar, kapama düzenlerine sert cisim geldiğinde kapama işini yapamazlar, dolayısıyla suyu kesmezler. Bu tesisatta istenmeyen bir durumdur. Bu nedenle filtrelere armatürlerin sigortası denmiştir.

    Redüksiyon

Büyük çaplı bir bağlantı ağzından küçük çaplıya geçişte kullanılan bir tür nipeldir. Bir ucundan erkek diğer ucunda da dişi vida bulunur. Erkek vida büyük çaplı ağızdadır. Oldukça çok kullanıldığı halde, hem kullanılan parça sayısını hem de ek yeri sayısını artırdığından, redüksiyonlu olan diğer bağlantı parçalarının kullanılması tercih edilmelidir.

    Büyük Çaplı Boruların Birleştirilmesi

Çelik boru kısmında bahsedildiği gibi bu boruların birleştirilmesi (3″) parmağa kadar dişli bağlantı yapılır. 3″ parmaktan sonra daha çok kaynakla birleştirme kullanılır. Bu boruların dirsekleri patent dirsek olarak piyasadan alınarak alın alına getirilip kaynak edilir. Dirsekler dişsiz olur.

    Çelik boruların soğuk olarak bükülmesi

Hassasiyet gerektirmeyen bükümlerde küçük çaptaki borular mengeneye bağlanıp elle bükülebilir, yalnız belirli açılarda bükme yapabilmek için boru bükme aletleri kullanılmalıdır. Küçük çaplı boruları kol gücü ile çalışan bükme aletleri ile (l 1/2″) parmaktan büyük olan boruları ise hidrolik sistemle çalışan bükme aletleri ile bükülürler.

Bükme işleminde boru dikişi yan tarafa getirilmelidir.

Soğuk olarak büküm işlerinde hüküm uzunluğu boru üzerinde işaretlenir, Hidrolik boru bükme makinasında bükme yapılacak boru çapına göre makara seçilir, boru takılarak istenilen büküm yapılır. Hidrolik boru bükme makinalarında 3″ parmağa kadar borular kumsuz, daha büyük çaptaki borular içerisine kuru kum doldurularak bükülür, bükme işlemi tamamlandıktan sonra boru içerisindeki kumun çok iyi temizlenmesi gerekir.

Benzer yazılar

Yanıt verin.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: